نوشته‌ها
لیست نوشته ها
جستجو

یک‌شنبه - ۱۳ شهریور ۱۳۹۰

موش‌ها و آدم‌هاموش‌ها و آدم‌ها (Of Mice and Men)

نوشته‌ی جان استاین‌بک

سال نشر: ۱۹۳۷

 


«دل‌پسندترین رویاهای موش‌ها و آدم‌ها اغلب دست‌یافتنی نیست.»

این سطر قطعه‌ای‌ست از شعر «به یک موش، هنگامی که لانه‌ی او را با شخم ویران کردم» سروده‌ی «رابرت برنز،» شاعر بزرگ اسکاتلندی قرن هجدهم. نام رمان «Of Mice and Men» نوشته‌ی «جان استاین‌بک» (۱۹۰۲- ۱۹۶۸) از این شعر اقتباس شده است. چون در فارسی کسره‌ی اضافه را نمی‌توان ترجمه کرد، همه‌ی مترجمان این اثر عنوان «موش‌ها و آدم‌ها» را برای آن برگزیده‌اند. سرتاسر این رمان کوتاه را می‌توان شرح و تایید هم‌این سطر از شعر برنز دانست.

«موش‌ها و آدم‌ها» اثری‌ست شاخص در سبک رئالیسم اجتماعی. این اثر را می‌توان ادامه‌ی روی‌کرد استاین‌بک در آثاری هم‌چون «تورتیلا فلت» (۱۹۳۵) و «در نبردی مشکوک» (۱۹۳۶) و پیش‌زمینه‌‌ی شاه‌کار او «خوشه‌های خشم» (۱۹۳۹) به شمار ‌آورد. جان‌مایه‌ی غالب آثار استاین‌بک نابرابری‌های اجتماعی و مشکلات اقتصادی‌ست. او نویسنده‌ای انسان‌دوست است که از بی‌عدالتی رنج می‌برد و این رنج را در آثارش بازتاب می‌دهد. اگر به این جمله‌ی «جورج لوکاچ،» منتقد مارکسیست مجار، اعتقاد داشته باشیم که «رمان باید به لحاظ توان آن در انعکاس اوضاع تاریخی و مادی جامعه ارزیابی شود،» آن‌گاه «موش‌ها و آدم‌ها» اثری‌ست بسیار ارزش‌مند در بازنمایی دوران رکود بزرگ اقتصادی امریکا، بهره‌کشی زبردستان از فرودستان گرسنه و جوینده‌ی کار، و آینده‌ی بی‌امید کارگران.

کاراکترهای اصلی کتاب دو کارگر فصلی به نام‌های «جورج میلتون» و «لنی اسمال» هستند. جورج مردی تیزهوش، مهربان و حساب‌گر است و لنی مردی درشت‌هیکل و سبک‌مغز، اما بی‌آزار. این دو در جست‌وجوی کار به مزرعه‌ای در جنوب سلداد، واقع در کالیفرنیا، آمده‌اند. آن‌ها کارگرانی بی‌کس و بی‌چیزند که تنها دارایی‌شان امید کم‌رنگی‌ست به خرید یک ملک کوچک و تحقق بخشیدن به رویاهای‌شان، رویاهایی که چندان بزرگ نیستند اما بسی دور از دست‌رس‌اند. کارگران دیگر مزرعه ـ اسلیم، کارلسن، ویت، کندی و کروکس ـ نیز رویاهای مشابهی دارند.

اوضاع کروکس از بقیه بدتر است. او یک کارگر سیاه‌پوست قوزی‌ست که فقط در ازای خوراک و جای خواب به‌طور شبانه‌روزی در مزرعه کار می‌کند. پرداخت شخصیت کروکس فرصتی‌ست تا استاین‌بک نقبی هم به زنده‌گی سراسر رنج کارگران سیاه پوست و محروم از حقوق طبیعی انسانی بزند و وضعیت فلاکت‌بار آن‌ها را، در کشوری که طبق بیانیه‌ی استقلال‌اش بر حق همه‌ی انسان‌ها در آزادی و نیک‌بختی تاکیده شده، باز‌نمایاند.

جورج مزرعه‌‌دار پیری را می‌شناسد که حاضر است زمین کوچک خود را به شش‌صد دلار بفروشد. او قصد دارد مزد خود و لنی را ـ برخلاف دیگر کارگران فصلی که مزد ماهانه‌شان را در قماربازی یا «لگوری‌خانه‌ها» به باد می‌دهند ـ پس‌انداز کند و این مزرعه را بخرد. آن‌جا آن‌ها می‌توانند از یوغ ارباب راحت باشند و رویای یک زنده‌گی آزاد و شاد را تحقق ببخشند. کندی، کارگر پیری که دست خود را در مزرعه از دست داده و بابت آن دویست و پنجاه دلار غرامت گرفته، حاضر می‌شود پول خود را به جورج بدهد تا او را هم در گوشه‌ای از مزرعه‌ای که خواهند خرید جای دهد و بگذارد روزهای پیری‌اش را در آرامش بگذراند. با این شراکت، تحقق رویای جورج و لنی بسیار نزدیک می‌شود اما یک اتفاق همه‌چیز را به هم می‌ریزد.

استاین‌بک به شیوه‌ی نویسنده‌های ناتورالیست کاراکترهای‌اش را گرفتار دست پرقدرت تقدیر می‌بیند و تحقق آرزوهای آن‌ها را محال می‌داند. او از زبان کروکس می‌گوید: «همه‌شون خواب یه وجب زمینو می‌بینن. درست مث بهشت خدا که همه وعده‌شو به خودشون می‌دن! هیچ‌کس به بهشتش نمی‌رسه. هیچ‌وقت! این مزرعه فقط تو کله‌شونه. همیشه‌ی خدا حرفشو می‌زنن اما هیچ‌وقت از سرشون بیرون نمی‌آد. هیچ‌وقتم جور نمی‌شه!»

لنی، در یکی از دیوانه‌گی‌های‌اش، ناخواسته زن کرلی، پسر صاحب مزرعه، را به قتل می‌رساند و این نقطه‌ی پایانی‌ست بر همه‌ی آرزوهای خودش، جورج و کندی. لنی می‌گریزد و کرلی به جست‌وجوی او برمی‌آید تا انتقام خون زن‌اش را بگیرد. جورج خود را به مخفی‌گاه لنی می‌رساند و پیش از آن‌که او به دست پسر نامرد ارباب بیفتد و شکنجه شود، خودش لنی را با شلیک یک گلوله خلاص می‌کند. کندی از این‌که سگ پیرش ـ نماد کارگران پیر مزرعه که بعد از یک عمر بیگاری به محض بی‌مصرف شدن اخراج می‌شوند ـ  به دست غریبه‌ها کشته شده در رنج است و جورج نمی‌خواهد تا پایان عمر چون‌این عذاب وجدانی را بر دوش بکشد.

استاین‌بک در پرداخت پلات و ساخت شخصیت‌های داستان از ذهنیت‌گرایی گریزان است و بیش‌تر بر عینیت تکیه دارد. درواقع، در این رمان فرد و روان‌شناسی شخصیت اهمیتی ندارد و جامعه است که در معرض نقد و کنکاش قرار گرفته است. بسیاری از شخصیت‌های کتاب نماینده‌ی یک گروه بزرگ از آدم‌های مشابه‌شان هستند و به هم‌این دلیل است که زن کرلی یا ارباب اسم خاصی ندارند و از آن‌ها با هم‌این عنوان‌های کلی نام برده می‌شود.

نویسنده در روایت‌اش از حجم زیاد دیالوگ و فضاسازی تصویری بهره گرفته که رمان را به اثری روان و خوش‌خوان بدل ساخته است. او در نامه‌ای به یکی از دوستان‌اش نوشته که با این کار قصد داشته ببیند آیا می‌تواند داستان را طوری روایت کند که برای اجرای آن در صحنه‌ی تئاتر نیازی به تهیه‌ی نمایش‌نامه‌ای جداگانه نباشد یا خیر. «موش‌ها و آدم‌ها» تاکنون دست‌مایه‌ی ساخت فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی متعددی بوده و چندین بار نیز به‌صورت تئاتر اجرا شده است.

«موش‌ها و آدم‌ها» را مترجمان زیادی به فارسی برگردانده‌اند اما با توجه به ارزش و اهمیت آن لزوم وجود ترجمه‌ای درخور از آن احساس می‌شد. ترجمه‌ی زنده‌یاد «پرویز داریوش» از این کتاب مدتی‌ست که تجدیدچاپ نشده و نایاب است. هم‌این اتفاق باعث شد که «سروش حبیبی» ترجمه‌ی خود ـ ترجمه‌ای که بیش از سی سال پیش در امریکا صورت گرفته ـ را از آرشیو بیرون بیاورد و به دست چاپ بسپرد. انتشار برگردان مترجمی کارشته و زبردست هم‌چون سروش حبیبی از «موش‌ها و آدم‌ها» این امکان را فراهم آورده تا مخاطبانی که برای اولین‌بار سراغ این شاه‌کار خواندنی می‌روند نیازی به جست‌وجو برای انتخاب برترین ترجمه نداشته باشند.

ویلیس ویگر، منتقد امریکایی و نویسنده‌ی کتاب «تاریخ ادبیات امریکا،» معتقد بود «به‌ترین آثار استاین‌بک را می‌توان کمکی مهم به سیر ادبیات جهان دانست.» بی‌گمان، «موش‌ها و آدم‌ها» یکی از این آثار برجسته‌ی جان استاین‌بک و از به‌ترین رمان‌های نیمه‌ی اول قرن بیستم ایالات متحده است.

 

اگر مشترک فید باشید، آسان و همیشه مطالب کتابلاگ را می‌خوانید

فید کتابلاگ


امکانات: Next Blog Previous Blog Blog Comments - 4 Print Blog Send To Friend Add Blog To Favorite
http://www.ketablog.ir/blogs/blog.php?code=112
دیدگاه‌
<< صفحه بعدی ۰۱ صفحه قبلی >>
زهرا
دوشنبه - ۲۵ آذر ۱۳۹۲
مطالب این داستان بسیارخوب شرح داده شده ممنون
امکانات: Email Website

رضا
دوشنبه - ۱۳ خرداد ۱۳۹۲
بر اساس این داستان در سال ۱۳۵۱ رضا میرلوحی فیلم تپلی را ساخت با شرکت همایون و مرتضی عقیلی
امکانات: Email Website

کتابفروشی فردا
یک‌شنبه - ۱ بهمن ۱۳۹۱
http://www.fardabook.com/%D9%85%D9%88%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AF%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7.html
امکانات: Email Website

این نظر به صورت خصوصی نوشته شده است و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده می باشد.

ثبت نظر
برای ثبت نظر جدید در ارتباط با نوشته فرم زیر را کامل کنید.
وارد کردن مواردی که با علامت v مشخص شده‌اند الزامی است.
نام: v
Chage Language
پست الکترونیک:
سایت اینترنت:
نظر شما: v
 :artist:  :biggrin:  :bowl:  :cry:  :dizzy:  :mad:  :nono:  :pirate:  :sad:  :shocked:  :sick:  :smile:  :tongue:  :uhh:  :wacko:  :wink:  :yinyang:

نظر خصوصی
در صورت انتخاب این گزینه، نظر بصورت خصوصی ثبت خواهد شد و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده خواهد بود.
تاییدیه: v
برای تایید اطلاعات فرم متن داخل تصویر را مجددا وارد نمایید.

 
نوشته‌های مرتبط

RSS 2.0

javied1364@gmail.com

امکانات
خبرنامه سایت
گزارش‌ها
مطالب سایت
نوشته ها: ۲۸۰
نظرات: ۹۸۳
دنبالکها: ۰
مشاهده صفحات
تعداد کل: ۲۶۳۰۳۲۳ صفحه
مشاهده امروز: ۱۱۱ صفحه
بیشترین مشاهده:
جمعه - ۴ فروردین ۱۳۹۶
تعداد: ۲۶۶۷۴ صفحه
بازدید همزمان
در حال حاضر: ۲ نفر
بیشترین بازدید همزمان:
چهارشنبه - ۱۷ شهریور ۱۳۹۵
تعداد: ۳۶۱ نفر
مراجعه به: