نوشته‌ها
لیست نوشته ها
جستجو

پنج‌شنبه - ۱۰ آذر ۱۳۹۰

Franny and zooeyفرنی و زویی (Franny and Zooey)

جی. دی. سلینجر

سال نشر: ۱۹۵۵ – ۱۹۵۷


«احساس گم‌نامی و ابهام دومین دارایی ارزش‌مندی‌ست که به نویسنده به عاریت داده شده است.»

«جروم دیوید  سلینجر» به این جمله‌ی خودش واقعن ایمان داشت؛ بخش عمده‌ای از ۹۱ سال زنده‌گی‌اش را گوشه‌گیر و پنهان از کنج‌کاوی رسانه‌ها و خبرنگارها و حتا خواننده‌های پرشمار و طرف‌داران سینه‌چاک‌ آثارش، در شهر کورنیش ایالت نیوهمپشایر، گذراند و در مقابل هر تجاوز کوچک به حریم خصوصی‌اش قاطعانه ایستاد؛ این برای کسی که زمانی می‌توانست مشهورترین هنرمند ایالات متحده باشد جلوه‌ای از یک صوفی‌منشی و عزلت‌نشینی عارفانه بود. آسان نبود از شهرت و ثروتی که هالیوود می‌توانست با اقتباس از آثاری چون «ناتور دشت» به هم‌راه ‌آورد چشم پوشید. در اوج شهرت کنار رفتن و زاهدانه زیستن فقط از کسی برمی‌آمد که با نوعی عرفان درونی در جهانی بزرگ‌تر از دنیای پرزرق و برق اما حقیر بیرون خوش باشد، و عجیب نبود که خالق «فرنی و زویی» چون‌این باشد، که بود.

به هر حال، می‌دانیم که او در سال ۱۹۱۹ به دنیا آمد و در سال ۲۰۱۰ درگذشت. در خلال سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۵ آثارش را نوشت و منتشر کرد و به قله‌ی ادبیات روز دنیا رسید. هر چند مرده‌ریگ سلینجر چندان پرشمار نیست اما او با هم‌این کارنامه‌ی کوچک جای‌گاهی بزرگ برای خود رقم زده و محبوبیتی کم‌نظیر در سراسر دنیا دارد.

در ایران هم البته جی. دی. سلینجر از نویسنده‌های معروف و همه‌پسند است. بسیاری از آثارش، یا شاید بتوان گفت همه‌ی آن‌ها، اغلب با چند ترجمه، به فارسی برگردان و منتشر شده‌اند. این آش آن‌قدر شور شده که حتا آن دسته از نوشته‌های اولیه‌ی سلینجر ـ که خود او رغبتی به چاپ مجددشان نداشت و اجازه‌ی این کار را نمی‌داد ـ در خلا قانونی و اخلاقی ناشی از نپذیرفتن قانون کپی رایت ترجمه شده و به بازار آمده‌اند. «ناتور دشت،» «فرنی و زویی،» «دل‌تنگی‌های نقاش خیابان چهل و هشتم» (با نام اصلی «نه داستان،») «تیرهای سقف را بالاتر بگذارید نجاران/ سیمور: پیش‌گفتار،» «جنگل واژگون،» «شانزدهم هپ‌ورث» و چندین و چند مجموعه‌داستان کوتاه از جمله‌ی آثار سلینجر هستند که به‌صورت کتاب در ایران نشر یافته‌اند.

هرچند سلینجر را با «ناتور دشت» (۱۹۵۱) می‌شناسند، و این کتاب بی‌گمان گران‌مایه‌ترین اثر اوست، اما «فرنی و زویی» هم اثری مهم در کارنامه‌ی سلینجر و از دوست‌داشتنی‌ترین و به‌ترین آثار ادبیات معاصر امریکاست. این کتاب شامل دو نوول به‌هم‌پیوسته است: «فرنی» در سال ۱۹۵۵ و «زویی» در سال ۱۹۵۷ در نشریه‌ی دوران‌ساز «نیویورکر» به چاپ رسیدند.

سلینجرخوان‌ها حتمن می‌دانند که او دو خانواده‌ی معروف در آثارش دارد: خانواده‌ی «گلس‌،» و خانواده‌ی «کالفیلد.» کالفیلدها در «ناتور دشت» و چند داستان کوتاه معدود ظاهر می‌شوند و البته (به غیر از «هولدن» و تاحدودی «وینسنت») قوام و پرداخت گسترده‌ای هم نمی‌یابند. خانواده‌ی اصلی و بسیار مهم سلینجر خانواده‌ی گلس است و می‌توان گفت مهم‌ترین آثار سلینجر درباره‌ی این خانواده است.

خانواده‌ی گلس شامل یک زوج و پنج پسر و دو دختر ‌آن‌هاست: «لس» و «بسی» پدر و مادر، «سیمور» فرزند ارشد، «بادی» دومین پسر بزرگ، «والتر،» «واکر،» «بو بو» دختر ارشد، «زویی» کوچک‌ترین پسر، و «فرنی» دختر کوچک‌تر و آخرین فرزند. سلینجر طرحی «درازمدت و جاه‌طلبانه» درباره‌ی این خانواده در سر داشت. او می‌خواست مجموعه‌ای از داستان‌های مختلف راجع به اعضای مختلف خانواده‌ی گلس بنویسد. هرچند، پروژه‌ی او «احتمالن» نیمه‌تمام ماند اما هم‌این تعداد داستان که درباره‌ی گلس‌ها منتشر کرده هم آن‌ها را به اندازه‌ی کافی به شهرت رسانده است و هم خودش را.

بی‌گمان، شاخص‌ترین کار سلینجر درباره‌ی خانواده‌ی گلس «فرنی و زویی»ست. هم‌آن‌طور که از نام کتاب برمی‌آید این اثر درباره‌ی کوچک‌ترین فرزندان خانواده‌ی گلس، یعنی فرانسیس (فرنی) و زاخاری مارتین (زویی)ست. «فرنی» نوولی‌ست که مستقل از «زویی» هم هویت خود را دارد، اما «زویی» بدون «فرنی» شاید کمی پیچیده و مبهم به نظر برسد.

فرزندان خانواده‌ی گلس همه‌گی هوشی فوق‌العاده و بینشی غیرعادی دارند، و سال‌ها، به نوبت، ستاره‌ی برنامه‌ی رادیویی «چه کودک دانایی!» بوده‌اند. در سال ۱۹۵۵ ـ زمان وقوع ماجراهای «فرنی و زویی» ـ خاندان گلس کم‌جمعیت‌تر شده است: سیمور هفت سال پیش خودکشی کرده و والت در جنگ جهانی دوم کشته شده.

سیمور پررنگ‌ترین و برجسته‌ترین عضو خانواده‌ی گلس است. اوست که مرشد و ره‌بر و راه‌نمای فکری دیگر فرزندان خانواده است و شاید بتوان گفت درحقیقت «پدر معنوی» بچه‌هاست. سیمور زنده‌گی عارفانه و خاصی داشته است، او مطالعات وسیعی درباره‌ی فلسفه و ادیان شرقی انجام داده و به‌خصوص اندیشه‌های ذن، بودیسم، و دیگر عرفان‌های مشرق‌زمین بر او تاثیر گذاشته‌اند. او نیز به نوبه‌ی خود دیگر بچه‌های خانواده، و به خصوص بادی، را به این وادی کشانده و هر یک را به طریقی شیفته و وابسته‌ی این اندیشه‌ها کرده است، جوری که بادی در گوشه‌ای خلوت از یک جنگل سکنا گزیده، واکر کشیش شده، زویی در نهان خود را شیفته‌ی مسیح و برخی اندیشه‌های عرفانی می‌بینید، و فرنی هم که تا مرز نابودی «آلوده»ی مذهب می‌شود.

در داستان «فرنی» کوچک‌ترین دختر گلس‌ها را می‌بینیم که برای تعطیلات آخر هفته و مشاهده‌ی یک مسابقه‌ی فوتبال با قطار پیش دوست‌پسرش «لین کاتل» آمده است. این دو برای ناهار خوردن به یک رستوران می‌روند و آن‌جا داستان شروع می‌شود. فرنی به شدت درگیر مطالعه‌ی کتابی با نام «سلوک زائر» شده که درباره‌ی دعاکردن دائمی برای مسیح است. دخترک بیست‌ساله چون‌آن اسیر و جذب کتاب شده که با سالک پیری که شخصیت اصلی آن است سمپاتی پیدا می‌کند. فرنی رفته‌رفته دارد تارک دنیا می‌شود و ذکر مسیح یک لحظه از زبان‌اش نمی‌افتد. از دیگر سو، اندیشه‌ی هدردادن عمر و جدایی از دل‌مشغولی‌های زنده‌گی تاثیری بسیار منفی بر او گذاشته، طوری که سلامتی جسم و روح و روان‌اش تحلیل رفته و بسیار بیمار، رنجور، و گوشه‌گیر شده است. هجوم این اندیشه‌ها طوری‌ست که فرنی در رستوران از حال می‌رود. در بخش «زویی» می‌بینیم که او به آپارتمان قدیمی‌شان در منهتن نیویورک بازگشته تا استراحت کند، و بخش مهم و اصلی کتاب هم در هم‌این اپیسود اتفاق می‌افتد. فرنی «سلوک زائر» را از اتاق برادر بزرگ‌اش سیمور برداشته است و در جای جای رمان هم سیمور حضور نادیدنی اما محسوسی دارد.

زویی، تنها فرزندی که هنوز در خانه با پدر و مادرش زنده‌گی می‌کند، قصد دارد به فرنی کمک کند از این حال بیرون بیاید. این بازی‌گر جوان خود در دوره‌ای آن‌چه فرنی درگیر آن است تجربه کرده و می‌داند که فرنی به زبان ساده «ورد را آورده» اما «سوراخ دعا را گم کرده» است.

«فرنی و زویی» معناگراترین نوشته‌ی سلینجر است؛ کتابی‌ست درباره‌ی نقش دین در زنده‌گی انسان‌ها با گوشه‌چشمی به مذاهب شرقی و نیز مسیحیت. اثری‌ست که بیش‌تر بر ذهنیت تکیه دارد تا بر عینیت. خواننده را به فکر فرو می‌برد و به بازبینی و بازخوانی تفکرات و رفتارهای مذهبی‌اش وامی‌دارد. به هم‌این دلیل، اثری‌ست سخت‌خوان، نخبه‌پسند، و فلسفی، و اختلاف فاحشی با «ناتور دشت» ماجراجویانه، روایت‌گر، و همه‌پسند دارد.

تلاش زویی برای آگاهی و به‌بود فرنی به دیالوگ‌هایی جانانه در باب فلسفه‌ی دین می‌انجامد. چالش بزرگی که فرنی با آن رو به رو شده بهانه‌ای‌ست برای آن‌که زویی هم به شناختی مجدد از مذهب برسد و خواهر کوچک‌ترش را هم از ورطه‌ی هول‌ناک زنده‌گی مذهبی بدون تفکر برهاند. در پایان داستان، با تلاش نتیجه‌بخش زویی، فرنی درمی‌یابد که دین و عشق به مسیح و خدا فقط در ذکر گفتن خلاصه نیست، هر چیز که «برای خدا» باشد وجهه‌ای متعالی و پذیرفتنی می‌یابد؛ آن‌وقت حتا، بازی‌گری ـ شغل مورد علاقه‌ی فرنی که برای رسیدن به خدا آن را رها کرده ـ جنبه‌ای عرفانی و مقدس می‌یابد. داستان با رسیدن فرنی به نقطه‌ی شناخت پایان می‌پذیرد اما ردی جاودان از لذت و اندیشه در ذهن خواننده باقی می‌گذارد؛ شاید سلینجر در زیرلایه‌ی اثر می‌گوید همه‌ی دین‌ها و آیین‌ها مسیرهای مختلفی‌اند برای رسیدن به یک نقطه‌ی واحد، و این درون‌مایه‌ای‌ست که نمی‌توان به ساده‌گی از کنار آن گذشت. «فرانی و زویی» پیام‌آور محبت و شناخت نهفته در ذات مذهب است، پیام‌آور تجلی روح خدا در همه‌ی ابنای بشر و سرتاسر کائنات.

«فرنی و زویی» تا به حال دو بار به فارسی برگردان شده است: ترجمه‌ی «امید نیک‌فرجام» (نشر نیلا) و ترجمه‌ی «میلاد ذکریا» (نشر مرکز.) هر دو مترجم کتاب از مترجمان جوان، خوش‌سلیقه و خوب ادبیات انگلیسی‌زبان هستند. بنابراین، هر دو ترجمه روان‌اند و دقیق و خواندنی. البته ترجمه‌ی آقای نیک‌فرجام بیش‌تر شناخته شده و محبوب است.

یادداشت‌های پیشین:

۱) باباگوریو/ بالزاک ۲) سرخ و سیاه/ استاندال

۳) دکتر جکیل و مستر هاید/ استیونسن ۴ ) ماشین زمان/ اچ. جی. ولز

۵) حکایت‌های ازوپ ۶) موش‌ها و آدم‌ها/ جان استاین‌بک

۷) قاضی و جلادش/ فریدریش دورنمات

(آثار معرفی‌شده در این سری یادداشت‌ها از این کتاب الکترونیک انتخاب می‌شوند.)

از سلینجر در کتابلاگ:

-         این ساندویچ مایونز ندارد


امکانات: Next Blog Previous Blog Blog Comments - 0 Print Blog Send To Friend Add Blog To Favorite
http://www.ketablog.ir/blogs/blog.php?code=139
ثبت نظر
برای ثبت نظر جدید در ارتباط با نوشته فرم زیر را کامل کنید.
وارد کردن مواردی که با علامت v مشخص شده‌اند الزامی است.
نام: v
Chage Language
پست الکترونیک:
سایت اینترنت:
نظر شما: v
 :artist:  :biggrin:  :bowl:  :cry:  :dizzy:  :mad:  :nono:  :pirate:  :sad:  :shocked:  :sick:  :smile:  :tongue:  :uhh:  :wacko:  :wink:  :yinyang:

نظر خصوصی
در صورت انتخاب این گزینه، نظر بصورت خصوصی ثبت خواهد شد و فقط توسط مدیر سایت قابل مشاهده خواهد بود.
تاییدیه: v
برای تایید اطلاعات فرم متن داخل تصویر را مجددا وارد نمایید.

 
نوشته‌های مرتبط

RSS 2.0

javied1364@gmail.com

امکانات
خبرنامه سایت
گزارش‌ها
مطالب سایت
نوشته ها: ۲۸۰
نظرات: ۹۸۳
دنبالکها: ۰
مشاهده صفحات
تعداد کل: ۲۶۳۰۳۲۸ صفحه
مشاهده امروز: ۱۱۶ صفحه
بیشترین مشاهده:
جمعه - ۴ فروردین ۱۳۹۶
تعداد: ۲۶۶۷۴ صفحه
بازدید همزمان
در حال حاضر: ۲ نفر
بیشترین بازدید همزمان:
چهارشنبه - ۱۷ شهریور ۱۳۹۵
تعداد: ۳۶۱ نفر
مراجعه به: